Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
Bambusowy Las - Joanny Kańdulskiej pocztówki z Chin Bambusowy Las - Joanny Kańdulskiej pocztówki z Chin Bambusowy Las - Joanny Kańdulskiej pocztówki z Chin

31.08.2010
wtorek

Plakaty propagandowe

31 sierpnia 2010, wtorek,

Ostatnio w jednej z krakowskich (!) księgarni zupełnie przez przypadek udało mi się kupić bardzo ładny, wydany przez niemieckie wydawnictwo Taschen album zatytułowany „Chinese propaganda posters”.

Dzięki temu przypomniało mi się, że w Szanghaju jest jedno bardzo niepozorne, ale nad wyraz interesujące muzeum.

Kiedy zdecydowałam się w końcu do niego wybrać, okazało się, że nie  było tam wielkiego muzealnego gmachu. Ani nawet małej galerii. Było za to chińskie osiedle. Takie z kilkoma wysokimi apartamentowcami, ogrodzone, ze szlabanem przy wjeździe i budką, w której siedzieli ochroniarze.
– Do muzeum? – zapytali, kiedy zbliżyłam się do nich z karteczką, na której skrzętnie zanotowałam sobie adres. Kiwnęłam głową, a oni wskazując palcem w dal dodali – budynek B.

„Shanghai Propaganda Poster Art Center” (宣传画年画艺术中心) mieści się w piwnicy apartamentowca. Nie przypomina zwykłego muzeum. Plakaty, które możemy tu zobaczyć są prywatną kolekcją Yang Pei Ming (杨培明), który przez 15 lat zdołał zgromadzić około 5000 eksponatów.

Nieliczne pochodzą z okresu sprzed powstania Chińskiej Republiki Ludowej. Wystawa skupia się bowiem na latach 1949-1979, kiedy to celem tej formy sztuki było ukazanie odpowiedniego zachowania i podążanie za jedynym słusznym tokiem myślenia. Plakaty odgrywały ogromną rolę szczególnie w społeczeństwie o tak wysokim poziomie analfabetyzmu. W momencie powstania ChRL sięgał on bowiem  80%. Wizualizacja idei przemawiała do społeczeństwa i była łatwa do zrozumienia.

Tematyka, którą zajmowali się twórcy plakatów, ściśle uzależniona była od okresu ich powstania. Celem nadrzędnym było jednak stworzenie fundamentalnego nurtu w sztuce, który miał szerzyć wśród mas idee Mao. Sztuka miała służyć polityce i pobudzać lud do działania.

W pierwszym okresie (lata 1949 – 1953) dominowała tematyka powstania Chińskiej Republiki Ludowej, wojny koreańskiej i przyjaźni sowiecko-chińskiej. Przewaga koloru czerwonego i motywu, w którym Chiny ukazywane są jako wielkie, a ich wróg (Stany Zjednoczone) jako mały i łatwy do pokonania – to „papierowy tygrys” którego nawet dzieci nie powinny się obawiać.

Plakaty powstałe w latach 1954-56  skupiały się głównie na rozwoju przemysłu i rolnictwa. Rozwój kraju miał bowiem przynieść szczęście i zadowolenie jego mieszkańcom. Ciężka praca i nauka były fundamentem silnego państwa, a umiłowanie ukochanego przywódcy dawało poczucie bezpieczeństwa i spełnienia.

W latach 1963-65 na plakatach pojawiały się tematy związane głównie z walką przeciw amerykańskiemu imperializmowi. Rok 1966 przyniósł Rewolucję Kulturalną, a w raz z nią zaczęto ukazywać Przewodniczącego Mao jako ojca narodu, czerwone słońce chińskiego nieba, do tego lud pracujący szerzący myśl swego wodza, dzierżący w dłoniach czerwone książeczki, zwycięski po Rewolucji Kulturalnej.

Od 1972 roku plakaty zmieniły nieco swój charakter. Coraz mniej było takich, które przedstawiały sylwetkę Przewodniczącego. Tu bohaterami stali się zwykli ludzie i ich problemy. Planowanie rodziny, antykoncepcja, sport, ale także edukacja i praca.

Erę chińskich plakatów zakończył Deng Xiaoping, który zrezygnował z ich wykorzystywania do celów propagandowych. Nakazał również zniszczenie tych egzemplarzy, które jeszcze pozostały, co też skrzętnie uczyniono. Przez to właśnie tak trudno dziś o oryginały, tym bardziej więc cenić powinno się zbiory szanghajskiego muzeum.

Yang Pei Ming chętnie rozmawia z odwiedzającymi i odpowiada na wszystkie pytania dotyczące okresu powstawania plakatów, co w dzisiejszych Chinach nie jest takie oczywiste. Młodych historia raczej nie interesuje, a starsi wolą o niej nie mówić. Tutaj natomiast można podyskutować, dotknąć żywej historii. W dwóch pokojach wystawiono ekspozycję, trzeci pełni funkcję muzealnego sklepu (można kupić oryginalne plakaty, materiały dotyczące okresu ich powstania, pocztówki, koszulki czy kurtki z epoki).

Przed przyjściem lepiej zadzwonić i upewnić się, czy muzeum jest otwarte.

Shanghai Propaganda Poster Art Center
Room BOC, Basement, Block B (no.4)
868 Huashan Road
上海华山路868号BOC 室
otwarte codziennie od 10.00 do 17.00
www.shanghaipropagandaart.com
wstęp: 20 rmb

P.S. Album „Chinese propaganada posters” można też kupić w księgarni na Terminalu 2 lotniska Pudong.

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 5

Dodaj komentarz »
  1. Sadze ze warto by odgrzebać sowieckiego „Krokodyla”.
    Widziałem kilka plakatów amerykańskich z tamtych czasów Warto by połączyć te zbiory w jeden album.
    i chyba można by wtedy stwierdzić, „propagandziści wszystkich krajów łączcie się”.

  2. Heh super sprawa, ogólnie trafiłem tu przypadkiem, kiedy szukałem kolejnych zdjęć budownictwa modernistycznego, a to wpisuje się w konwencję tamtych czasów, można znaleźć te same aspekty w budownictwie jak i w plakatach propagandowych, ten sam przekaz.

  3. Autorka jest teraz w Chinach czy w Polsce?

  4. do Roberta: Aktualnie jestem w Kirgistanie, a w Chinach pewnie za jakis miesiac. pozdrawiam!